> de geschiedenis van mijn huis

De Geleerde Man aan de Rijksstraatweg in Bennebroek (1916)

Bakenessergracht 55. Huis van Philips Wouwerman (1789)

Begijnhof in Haarlem. Aquarel van Woutherus
Mol uit 1820

Huizenonderzoek

Ook voor het uitzoeken van de geschiedenis van uw huis kunt u bij het Noord-Hollands Archief terecht. Afhankelijk van de plaats waar uw huis staat, kunt u meer of minder details nazoeken.

De belangrijkste bronnen voor de negentiende en twintigste eeuw zijn de archieven van het kadaster en de hypotheekbewaarder vanaf 1811. Via deze archieven kunt u de eigenaren van vrijwel alle percelen, huizen en landerijen in Noord-Holland achterhalen. Ook voor de periode vóór 1811 kunt u in een aantal gevallen bij ons terecht. Dit geldt echter alleen voor de bij het Noord-Hollands Archief aangesloten gemeenten.

Het Kadaster

Het Kadaster (opgericht in 1832) registreert het eigendom van grond en onroerend goed. Met behulp van het kadaster kunt u dus nagaan wie de eigenaar was van een bepaald huis. Onderzoek in de kadasterarchieven is echter niet gemakkelijk, dus trek wat meer tijd uit voor dit onderzoek! Voordat u begint met kadaster-onderzoek is het noodzakelijk het kadastrale nummer van het perceel waar u onderzoek gaat doen te kennen, zoeken op adres is niet mogelijk. Dit kadastrale nummer kunt u bijvoorbeeld terugvinden in bouwvergunningen of op de kadasterkaarten, die al grotendeels online zijn in te zien via de Beeldbank. Let op: via het Kadaster vindt u alleen eigenaren van huizen en percelen, huurders komen niet voor in het Kadaster.

Het Noord-Hollands Archief beheert de kadastrale administratie van alle Noord-Hollandse gemeenten. Voor onderzoek in het kadaster kunt u het best terecht op de studiezaal van de locatie Kleine Houtweg 18.

Adresboeken en bevolkingsregisters

Maar ook andere bronnen kunnen u op weg helpen. Voor de tweede helft van de negentiende eeuw en een deel van de twintigste eeuw kunt u voor verschillende gemeenten gebruik maken van adresboeken. In de adresboeken (een soort voorloper van de telefoongidsen) is gemakkelijk terug te vinden wie op een bepaald adres woonde. In veel adresboeken is zowel een alfabetische lijst van bewoners te vinden, als een lijst op adres. De adresboeken van Haarlem zijn beschikbaar voor de periode 1856-1973; daarnaast beschikt het Noord-Hollands Archief ook over adresboeken van Beverwijk (1943-1972), Bloemendaal (1910-1974), Heemstede incl. Bennebroek (1930-1951) en Velsen (1930-1973). Houd er rekening mee dat de series adresboeken vaak niet compleet zijn. Alle adresboeken zijn ter inzage op de studiezaal van de locatie Jansstraat 40.

Bevolkingsregisters en Woningkaarten

Ook de bevolkingsregisters (de officiele registratie van wie er in een gemeente woonde)kunnen waardevolle informatie opleveren. Deze registratie is alfabetisch, dus het is noodzakelijk een naam te weten voordat u gaat zoeken. Het Noord-Hollands Archief beheert alleen de bevolkingsregisters van de aangesloten gemeenten.

De Woningkaarten zijn een apart onderdeel van de bevolkingsadministratie. Elk adres heeft een eigen kaart, waarop werd aangetekend wie de hoofdbewoner was (het gezinshoofd) en het aantal gezinsleden dat in hetzelfde huis woonde. Deze registratie loopt van 1910 tot en met ongeveer 1950. In deze registratie kunt u alleen zoeken op adres (niet op naam). Het Noord-Hollands Archief beschikt over woningkaarten van Beverwijk (1936-1957), Haarlem (1860-1950), Heemstede (1918-1939), Schoten (1900-1927) en Uithoorn (1910-1940). Deze zijn zijn ter inzage op de studiezaal van de locatie Jansstraat 40.

Notarieel archief

Een belangrijke aanvullende bron kan het notarieel archief zijn. Daarin worden vanaf 1811 de verkopingen van onroerend goed geregistreerd, maar bijvoorbeeld ook boedelinventarissen, die een goed inzicht kunnen geven van de inrichting van het huis. De notariële archieven van na 1811 zijn alleen toegankelijk via de zgn. repertoria, overzichten van aktes die door één notaris zijn opgemaakt. Deze bevinden zich in het archief van de betreffende notaris. De repertoria zijn chronologisch van opzet; er kan helaas niet op naam of perceel in worden gezocht. Overdracht van onroerend goed is ook te vinden via de archieven van het Kadaster.

Het notarieel archief van Noord-Holland vóór 1811 wordt door middel van een index nader toegankelijk gemaakt. Via deze index kunt u zoeken op allerlei onderwerpen en eigennamen. Klik hier voor meer informatie over de notariele index.

Transportregisters

De belangrijkste bron voor het onderzoek naar eigenaren van onroerend goed vóór 1811 is het Oud-Rechterlijke archief, en daarin dan speciaal de transportregisters van onroerende goederen. Onderzoek hierin kan zeer tijdrovend zijn.

Puiboekjes Haarlem 1760-1813

Noord-Hollands Archief-medewerker Willem Blok heeft een index samengesteld op poortjes en vervallen straatnamen die voorkomen in de Puiboekjes, de gedrukte overzichten van gehuwden, overledenen en op veilingen verkochte percelen uit de periode 1760-1813. Klik hier voor meer informatie.

Beeldmateriaal

Wilt u weten waar een huis precies lag? Of wilt u weten hoe het eruitzag, bijvoorbeeld honderd jaar geleden? Misschien staat het huis op een foto, een tekening, een prent of een kaart. Of er is een prentbriefkaart bewaard van de straat waarin het huis staat. Dus ook onze collecties beeldmateriaal kunnen waardevolle informatie bieden.